Mijn opa, Jan Voerman jr. (1890-1976), werkte als schilder en illustrator, tussen 1905 (toen hij pas vijftien jaar oud was) en 1940, mee aan dertig Verkadealbums. In totaal maakte hij meer dan duizend plaatjes van bloemen, planten, insecten, vogels, dieren en landschappen. Deze illustraties geven een uniek beeld van Nederland in de eerste helft van de twintigste eeuw.
In mijn archieven vond ik talloze proef-aquarellen, ter plaatse gemaakte schetsen en proefschilderijen in olieverf die mijn opa vervaardigde ter voorbereiding op de uiteindelijke plaatjes. Deze moest hij in klein formaat als aquarel aanleveren. Daarnaast trof ik vele glasnegatieven aan die hij op locatie maakte als referentiemateriaal. Mijn oma heeft bovendien uitgebreid beschreven hoe haar man aan de plaatjes werkte, een bijzondere en unieke bron.
Tentoonstelling
Ik was bijzonder verheugd met het voorstel van het Voerman Stadsmuseum Hattem om samen een tentoonstelling samen te stellen rond het werk van mijn opa voor de Verkadealbums. Er is uniek werk te zien uit de archieven van het Voerman Stadsmuseum, het familiearchief Voerman-Verkade en het Drents Museum.
Boek
Het werd nog specialer toen WBOOKS aangaf een boek/catalogus te willen uitgeven over het verhaal achter de Verkadeplaatjes. Ik deed nader onderzoek in het archief van Jac. P. Thijsse, de schrijver van de Verkadealbums. Hij was, net als mijn opa, een bevlogen natuurkenner en natuurbeschermer. Ook in de archieven van Verkade vond ik veel aanvullend materiaal.
Om te laten zien hoe het landschap in meer dan honderd jaar, al dan niet, is veranderd, bezocht ik verschillende locaties waar mijn opa destijds schilderde. Ik ben zeer vereerd dat Marga Coesel (dé kenner van de Verkadealbums) en Theo Spek (hoogleraar Landschapsgeschiedenis) bereid waren een voorwoord en nawoord te schrijven. In het boek zijn tevens originele Verkadeplaatjes uit de collectie van het Zaans Museum opgenomen.
Het boek en de tentoonstelling worden op 8 mei 2026 gepresenteerd. Het is dan bijna 50 jaar geleden dat mijn opa overleed. De tentoonstelling in Hattem is vanaf zaterdag 9 mei tot en met eind december 2026 te bezoeken. Zeer de moeite waard.
Hieronder alvast een aankondiging van het boek op de website van WBOOKS. Nadere informatie volgt.
Jan Voerman jr. aan het werk in de natuur
Geschiedenis van de families Voerman, Rahder en Mansholt. 