Het heimwee landschap van de Verkadeplaatjes

Mijn gedroomde Nederland

Tussen alle palliatieve behandelingen door heb ik de afgelopen drie jaar gewerkt aan een boek over mijn opa, kunstschilder Jan Voerman Jr., en zijn werk voor de Verkadealbums. Naast het samenzijn met mijn familie gaf dit mij rust, een doel en zingeving.

Het was een genoegen om in mijn archief te zoeken naar de schetsen die mijn opa maakte ter voorbereiding van de Verkadeplaatjes. Later vond ik bovendien glasnegatieven en olieverfstudies die hij ter plekke had gemaakt om deze vervolgens in aquarel uit te werken.

In de archieven van Jac. P. Thijsse, auteur van de meeste Verkadealbums, en in het gemeentearchief van Zaandam en het Zaans Museum vond ik aanvullend materiaal. Daarbij kreeg ik waardevolle hulp van schrijver Kees Opmeer en Verkadealbumkenner Marga Coesèl. Ook hoogleraar landschapsgeschiedenis Theo Spek van de Rijksuniversiteit Groningen hielp mij bij het duiden van het landschap dat mijn opa in de eerste jaren van de twintigste eeuw schilderde.

Hoeveel is dat landschap inmiddels veranderd, en wat is er vandaag de dag nog van terug te zien? Zoals IJsselkenner Wim Eikelboom zegt: „De beelden van de Verkadeplaatjes vormen een soort heimweelandschap.” En liefhebber Maarten van Rossem sprak, na het zien van het Verkadeplaatje Dijkhelling met bloemen uit 1938, over „mijn gedroomde Nederland”.

Het boek is af, de tentoonstelling in het Voerman Stadsmuseum Hattem is geopend en nog tot oktober van dit jaar te zien.

Nu op zoek naar een nieuw project.